Merhaba,
Kadın Bedenini Anlamak köşesine hoş geldiniz.
Bu köşede, kadın sağlığına dair merak edilen konuları birlikte; korkutmadan, karmaşık tıbbi terimlere boğmadan ve herkesin anlayabileceği bir dille ele alacağız.
Bu haftaki ilk konumuz, kadınların hayatında önemli bir yeri olan adet döngüsü. Çoğu zaman “sadece kanama” olarak görülen adet, aslında vücutta her ay yaşanan karmaşık ve düzenli bir sürecin dışa yansımasıdır.
Bu yazıda, adet döneminde vücutta neler olduğunu, ağrının ve kanamanın nedenlerini, hangi durumların normal kabul edildiğini ve ne zaman değerlendirme gerektiğini birlikte konuşacağız.
Adet döngüsü, çoğu kadının her ay yaşadığı ama aslında çok azının gerçekten bildiği karmaşık bir süreçtir. “Sadece kanama” gibi görünse de, arka planda hormonların yönettiği ve tüm vücudu etkileyen önemli bir biyolojik düzen vardır. Bu nedenle adetle ilgili yaşanan pek çok belirti normal kabul edilirken, bazı durumlar ise dikkat gerektirir.
Öncelikle en temel noktayı netleştirelim: Kanamanın başladığı ilk gün, adetin birinci günü kabul edilir. Takvim hesabı, yumurtlama zamanı ve gebelik ihtimali hep bu güne göre değerlendirilir.
Adet kanaması, rahmin gebeliğe hazırlanıp o ay gebelik oluşmadığında kendini yenilemesinin bir sonucudur. Rahmin iç tabakası (endometrium) hormonların etkisiyle kalınlaşır; gebelik oluşmazsa bu tabaka dökülür ve kanama şeklinde vücuttan atılır. Yani adet kanaması bir hastalık değil, doğal bir yenilenme sürecidir.
Adet sırasında rahim, bu dokuyu dışarı atabilmek için kasılır. Bu kasılmalar bazı kadınlarda hafifken, bazılarında daha şiddetli ağrılara neden olabilir. Ayrıca prostaglandin adı verilen maddeler rahim kasılmalarını artırarak ağrıyı belirginleştirir.
Bu noktada sık sorulan bir konuya açıklık getirelim: Adet ağrısı için kullanılan ağrı kesiciler, rahimdeki kasılmaları azaltarak etki eder. Bu nedenle ağrı kesici kullanıldığında kanama miktarı bir miktar azalabilir. Ancak bu durum, halk arasında söylendiği gibi “pis kan içeride kaldı” anlamına gelmez. Rahim yine kendini temizler; sadece kasılmalar daha düzenli ve kontrollü hâle gelir. Yani ağrı kesici kullanmak, kanamanın vücutta birikmesine yol açmaz.
Hafif–orta düzeyde ağrı çoğu zaman normal kabul edilir. Ancak günlük hayatı durduran, işe ya da okula gitmeyi engelleyen ağrılar “adet ağrısı normaldir” diyerek geçiştirilmemelidir.
Kanama, rahim iç tabakasının dökülmesiyle oluşur. Miktarı ve süresi kişiden kişiye değişebilir. Burada önemli olan, başkalarıyla kıyaslamak değil; kişinin kendi normalini bilmesidir.
Genel olarak adet kanaması 2–8 gün sürer.
İlk günler daha yoğun, sonraki günler daha az olabilir.
Normal bir adet kanaması:
* Koyu değil, kırmızıya yakın renkte olabilir
* Zaman zaman küçük pıhtılar içerebilir
* Günler ilerledikçe miktarı azalır
Ara ara küçük pıhtıların görülmesi tek başına anormal değildir. Ancak çok büyük, sık ve yoğun pıhtılar dikkat gerektirir.
Aşağıdaki durumlarda adet kanaması normal kabul edilmez ve mutlaka değerlendirme gerekir:
* 8 günden uzun süren kanamalar
* İki saatte bir ped değiştirecek kadar yoğun kanama
* Kıyafete ya da gece yatağa geçen kanama
* Gece uykudan uyandıracak kadar yoğun kanama
* Çocuk bezi kullanmayı gerektirecek düzeyde kanama
* Büyük pıhtılar içeren, “ciğer parçası” gibi tarif edilen kanamalar
* Menoraji olarak adlandırılan aşırı ve uzun süren kanamalar
* Şiddetli ağrı nedeniyle günlük hayatın aksaması
* Adetler arası lekelenmeler
* İlişki sonrası kanama
* Adetin tamamen düzensizleşmesi ya da uzun süre kesilmesi
Bu belirtiler “herkeste olur” denilerek geçiştirilmemelidir.
Adet döngüsü, kadın bedeninin verdiği önemli mesajlardan biridir. Bu mesajları doğru okumak, hem bugünü hem de gelecekteki sağlığı korumanın temel adımlarından biridir.
Adet bittikten sonra vücut yeni bir döngüye girer.
Bir sonraki yazımızda; adet sonrasında vücudun nasıl toparlandığını, yumurtlama döneminde hormonların bedeni nasıl etkilediğini ve bu günlerin neden gebelik açısından önemli olduğunu ele alacağız. Ayrıca adet öncesi yaşanan gerginliklerin arkasında ne olduğunu da konuşacağız.
Görüşmek üzere.
🌐 www.docdrdenizsimsek.com 👉 Kadın sağlığına dair yazılar ve güncel bilgilere ulaşmak için tıklayın.
📷 Instagram: @doc.dr.denizsimsek 👉 Kısa bilgilendirmeler ve güncel paylaşımlar için takip edebilirsiniz.