Resmi Gazete’de yayımlandı: Kritik yeşil pasaport kararı

Yeşil pasaport olarak bilinen hususi damgalı pasaporttan kamu belirli kamu görevlileri ile şartları sağlayan ihracatçılar ve bu kişilerin aileleri faydalanabiliyor.

İzmir Bölge İdare Mahkemesi 6. İdari Dava Dairesi belediye başkanlarının hususi damgalı (yeşil) pasaport alabilmesi için aranan "birinci derece kadro ile emekliliğe hak kazanmış olma" şartının Anayasa’ya aykırı olduğunu iddia ederek Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) taşıdı.

Anayasa Mahkemesi ise itirazı reddetti.

Eşitsizlik iddiası

AYM’ye başvuran mahkeme, kuralın hukuki güvenlik ve belirlilik ilkesiyle bağdaşmadığını, çünkü şartın uygulamada duraksamaya yol açabilecek şekilde düzenlendiğini kaydetti. İtirazda, kamu görevlisi statüsü dışında çalışan öğretim üyelerine daha esnek koşullar tanınmışken belediye başkanları için çok daha katı bir şart getirilmesi, aynı ya da benzer konumdaki kişiler arasında eşitsizliğe yol açtığı ileri sürüldü.

İncelemeyi somut olayla sınırlı tutan AYM yalnızca ilk defa 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı olan - yani 2008 Ekim ayından sonra memur statüsünde göreve başlayan - belediye başkanları yönünden esasa girdi.

AYM kabul etmedi

AYM, açıkladığı gerekçeli kararında itirazı kabul etmedi. Kararda belirlilik ilkesi bakımından, kuralın belediye başkanlarının hangi şartlar altında hususi damgalı pasaport alabileceğini açık ve net biçimde ortaya koyduğu, dolayısıyla hukuki belirsizlikten söz edilemeyeceği ifade edildi.

Mahkeme, hususi damgalı pasaportun sağladığı imkanların bir "ayrıcalık" niteliğinde olduğuna işaret ederek her Türk vatandaşının zaten umuma mahsus pasaportla yurt dışına çıkabildiğini hatırlattı.

Eşitlik ilkesi yönünden ise AYM, 5434 sayılı (eski) Emekli Sandığı Kanunu'na tabi olanlarla 5510 sayılı Kanun'un 4/1-c bendi kapsamında sigortalı olanların baştan itibaren farklı sosyal güvenlik rejimlerine tabi olduğunu belirtti. Bu iki grup karşılaştırılabilir/benzer durumda sayılamayacağından, aralarındaki farklı muamelenin eşitlik ilkesini zedelemediğine karar verildi.