İMO Bursa’dan deprem çağrısı: “Bursa’nın yapı stoğu çıkarılmalı”

İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) Bursa Şubesi, 17 Ağustos 1999 Marmara Depremi’nin 27’nci yıl dönümünde Bursa’nın deprem güvenliğine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

İMO Bursa Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı Serdar Atilla Erdem, deprem hazırlığının yalnızca afet sonrasında müdahaleye odaklanmaması gerektiğini belirterek, kentteki risklerin deprem meydana gelmeden önce belirlenmesi gerektiğini söyledi.

Erdem, 27 yılın ardından deprem konusunda önemli bir bilgi birikiminin oluştuğunu, asıl sorunun mevcut bilgilerin yeterince hızlı hayata geçirilememesi olduğunu ifade etti.

Bursa’nın yapı stoğu için envanter çağrısı

Bursa’nın nüfusunun 2025 yılında 3 milyon 263 bin 11 kişiye ulaştığına dikkat çeken Erdem, nüfus artışı ve göç hareketliliğinin yapı güvenliğini daha önemli hale getirdiğini belirtti. Bursa’nın 2025 yılında 75 bin 595 kişi göç aldığı, 64 bin 880 kişi göç verdiği ve net göçünün 10 bin 715 olduğu aktarıldı.

Erdem, kentin deprem riskinin tahminlerle yönetilemeyeceğini vurgulayarak, binaların yaşı, yapı sistemi, zemin koşulları, taşıyıcı sistem özellikleri ve geçmişte geçirdiği müdahaleler gibi unsurların ortaya konulması gerektiğini söyledi.

İMO Bursa Şubesi, öncelikli olarak tüm Bursa’yı kapsayan bir yapı stoğu envanteri hazırlanmasını istiyor. Envanterin ardından riskli yapıların belirlenerek güçlendirme veya yerinde dönüşüm gibi yöntemlerle güvenli hale getirilmesi öneriliyor.

“Kentsel dönüşüm mahalle ölçeğinde yapılmalı”

İMO Bursa Şubesi, kentsel dönüşümün yalnızca bina yenileme çalışmalarıyla sınırlı tutulmaması gerektiğine dikkat çekti.

Erdem, dönüşüm çalışmalarının parsel bazında rant üretme anlayışından uzaklaştırılarak mahalle ölçeğinde planlanması gerektiğini belirtti. Ulaşım yolları, toplanma alanları, altyapı, sağlık ve itfaiye hizmetleri ile enerji ve iletişim sistemlerinin de afetlere karşı dayanıklı hale getirilmesi gerektiğini ifade etti.

Binalara 5 yılda bir muayene önerisi

İMO Bursa Şubesi'nin önerileri arasında mevcut binaların kullanım süresi boyunca düzenli olarak kontrol edilmesini sağlayacak Bina Muayene Sistemi de bulunuyor.

Erdem, binaların inşa edildikleri günkü durumlarının güvenlik açısından tek başına yeterli olmadığını belirterek, taşıyıcı sisteme sonradan müdahale edilip edilmediğinin ve binanın mevcut durumunun belirli aralıklarla incelenmesini önerdi. Bu kapsamda binaların yaklaşık 5 yılda bir muayene edilmesi gerektiğini söyledi.

Yapı denetimi ve yetkin mühendislik vurgusu

Açıklamada yapı denetim sisteminin daha bağımsız ve etkin hale getirilmesi gerektiği de vurgulandı. Şantiyelerde görev yapan mühendislerin tehdit ve şiddetle karşı karşıya kalmasının kabul edilemez olduğunu belirten Erdem, mühendislerin güvenliğinin kamu güvencesi altına alınmasını istedi.

İMO Bursa Şubesi ayrıca mühendislik hizmetlerinde deneyim, uzmanlık ve mesleki yeterliliğin esas alınacağı bir yetkin mühendislik ve belgelendirme sistemi kurulması çağrısında bulundu.

“Deprem olmadan önce inşaat mühendisiyle tanışın”

Vatandaşlara da çağrıda bulunan Erdem, deprem hazırlığının yalnızca kamu kurumlarının sorumluluğunda olmadığını söyledi. Bina sakinlerinin oturdukları yapıların durumunu sorgulaması ve taşıyıcı sisteme yapılan müdahalelere karşı dikkatli olması gerektiğini belirten Erdem, risk görülmesi halinde yetkin mühendislerden destek alınmasını istedi.

Erdem, “Deprem bir doğa olayıdır; ancak yıkım kader değildir” diyerek Bursa’nın yapı stokunun bilimsel verilerle ortaya çıkarılması ve risklerin önceliklendirilmesi gerektiğini vurguladı.

İMO Bursa Şubesi, Bursa için yapı stoğu envanteri hazırlanması, kentsel dönüşüm strateji belgesi oluşturulması, mahalle ölçeğinde dönüşüm yapılması, yapı denetiminin güçlendirilmesi, binalara periyodik muayene uygulanması ve yetkin mühendislik sisteminin hayata geçirilmesi çağrılarını yineledi.