Bugüne kadar bu köşede pek çok hastalıktan söz ettim.
Ama bugün bir hastalıktan değil, bir hastalığı nasıl bitirebileceğimizden bahsedeceğim.

Bugün anlatacağım şey; sessizce yayılan bir enfeksiyon olan HPV, bu enfeksiyonun yol açtığı rahim ağzı kanseri ve en az kanser kadar can yakan genital siğiller hakkında.
Ama asıl mesele şu:
Bunların hepsini önleyebilecekken hâlâ izliyor olmamız.

HPV bugün artık yalnızca bireysel bir sağlık sorunu değildir.
Bu bir toplum sağlığı meselesidir.
Ve daha da önemlisi, bu sorun önlenebilir olmasına rağmen devam etmektedir.

Elimizde; kız ve erkek tüm çocuklarımızı koruyabilecek, gelecek nesilleri rahim ağzı kanseriyle, HPV ilişkili kanserlerle ve genital siğillerle hiç tanıştırmayabilecek bir güç var: HPV aşısı.
Buna rağmen hâlâ “gerekli mi?”, “erken mi?”, “çekinmeli miyiz?” gibi sorularla oyalanıyoruz.

Bugün bu yazıyı yazmamın nedeni korkutmak değil.
Bugün bu yazıyı yazıyorum çünkü artık susmanın, beklemenin ve ertelemenin bedelini çocuklarımız ve geleceğimiz ödüyor.

HPV kader değildir.
Rahim ağzı kanseri kaçınılmaz değildir.
Ve artık bunu değiştirecek bilgiye, imkâna ve sorumluluğa sahibiz.

HPV’yi artık bitirmenin zamanı gelmedi mi?

Bugün size yalnızca kadınları değil, tüm çocuklarımızı ilgilendiren bir konudan söz edeceğim.
Ve baştan şunu net söyleyelim:

HPV sadece kadınların sorunu değildir.
Erkekler de bu hastalığın sessiz taşıyıcısı olarak geleceğimiz, hepimiz etkileniyoruz.

HPV nedir?

HPV (Human Papilloma Virus), çok yaygın görülen bir virüstür.
Hayatının bir döneminde insanların büyük çoğunluğu (yaklaşık olarak yüzde 80-85’i ) HPV ile karşılaşır.

HPV’nin:

• Düşük riskli tipleri (siğillere yol açanlar)
• Yüksek riskli tipleri (kanserle ilişkili olanlar)

vardır.

Ama asıl mesele, yüksek riskli HPV tipleridir.

Rahim ağzı kanseri ve HPV: Bu bir tesadüf değil

Rahim ağzı kanseri ile HPV arasındaki ilişki neredeyse nedenseldir.

Rahim ağzı kanserlerinin %99’unda HPV saptanır.

Bu oran, akciğer kanseri ile sigara arasındaki ilişkiden daha güçlüdür.

Şu cümleyi özellikle vurgulamak gerekir:
HPV yoksa, rahim ağzı kanseri de yoktur.

Ama Sadece Kadınlar mı? Hayır.

HPV;

Erkeklerde de boğaz, anüs, penis kanserlerine yol açabilir.Erkekler çoğu zaman belirti göstermeden taşıyıcı olabilir.Bu da virüsün toplum içinde sessizce yayılmasına neden olur.

--> Bu yüzden HPV aşısı sadece kız çocuklarına değil, erkek çocuklara da yapılmalıdır.

HPV aşısı neleri kapsar?

Günümüzde kullanılan HPV aşıları:

En sık siğile yol açan tipleri

Rahim ağzı kanserinin büyük çoğunluğundan sorumlu yüksek riskli tipleri içerir.

Yani aşı:

Bir ya da iki tipe değil

En tehlikeli HPV tiplerine karşı geniş koruma sağlar

Aşı ile nelerden korunuyoruz?

HPV aşısı:

• Rahim ağzı kanserinden
• HPV’ye bağlı diğer genital kanserlerden
• Erkeklerde görülen HPV ilişkili kanserlerden
• HPV kaynaklı siğillerden

korur.

Aşı yaptıranlar, rahim ağzı kanserinden korkmak zorunda kalmaz.

Aşı neden ortaokul çağında yapılmalı?

Çünkü:

• Öncelikli olarak HPV aşıları 9-14 yaş aralığında yapılmalıdır.
• Aşı koruyucudur
• En etkili olduğu zaman, virüsle hiç karşılaşılmamış dönemdir
• Bu da ortaokul çağını işaret eder

Bu yaş grubunda:

2 doz aşı yeterlidir

Bağışıklık yanıtı daha güçlüdür

15 yaş sonrası ve yetişkinlerde aşı

15 yaş ve üzeri bireylerde aşı 3 doz olarak uygulanır.45 yaş üstünde de aşı yapılabilir.

Ancak:

Yaş ilerledikçe

--> Virüsle karşılaşma ihtimali artar

--> Aşıyla birlikte oluşan koruyuculuk azalabilir.

Yani aşı geç değildir ama en güçlü koruma erken yaşta sağlanır.

Hangi ülkeler HPV aşısını ulusal programa aldı?

Birçok gelişmiş ülkede HPV aşısı kız ve erkek çocuklara okul çağında ulusal aşı programı kapsamında uygulanmaktadır.

Bu ülkelerde:

• HPV enfeksiyonları belirgin şekilde azalmış
• Rahim ağzı kanseri oranları yıllar içinde çarpıcı biçimde düşmüştür

Bu, halk sağlığında kanıtlanmış bir başarıdır.

Aşıdan neden korkuluyor?

Aslında korkulacak bir şey yok.

Yan etkileri son derece hafiftir. Uzun yıllardır uygulanmaktadır. Güvenilirliği güçlü bilimsel verilerle desteklenmektedir

En sık sorulan soruya net cevap verelim:

“Aşı olursa çocuklar daha erken cinsel ilişkiye girer mi?”

Hayır.
Bu korkunun bilimsel hiçbir karşılığı yoktur.

Bu bir ahlak meselesi değil

HPV aşısı:

• Davranış öğretmez
• Cinsel yaşamı teşvik etmez

HPV aşısı kanseri önler.

Bu nedenle konu bir ahlak tartışması değil, bir halk sağlığı meselesidir.

Alişki başladıktan sonra aşı yapılır mı?

Evet, yapılabilir.

Ama bilinmelidir ki:

Aşı, karşılaşılmış HPV tiplerini tedavi etmez, ancak karşılaşılmamış tiplere karşı koruma sağlar.

Bu yüzden geç kalmak, vazgeçmek için bir neden değildir.

Peki ne yapmalıyız?

• HPV aşısı kız ve erkek tüm çocuklara yapılmalı
• Okullarda uygulanmalı
• Ebeveynler için bilgilendirme toplantıları düzenlenmeli
• Kamu spotları ve farkındalık kampanyaları yapılmalıH
• PV için ulusal bir hedef belirlenmeli

Çünkü bu yalnızca bireysel değil, toplumsal bir sorumluluktur.

Son söz

Bugün HPV’yi konuşmak, bir enfeksiyonu anlatmak değildir.
Bugün HPV’yi konuşmak, önlenebilir bir kanseri hâlâ neden izlediğimizi sorgulamaktır.

Elimizde bilim var.
Elimizde güvenli ve etkili bir aşı var.
Elimizde kız ve erkek tüm çocuklarımızı koruyabilecek bir imkân varken, bu konuyu hâlâ bireysel tercihlere ve yanlış korkulara bırakmak kabul edilebilir değildir.

HPV aşısı bir lüks değildir.
Bir ahlak tartışması hiç değildir.
Bu, gelecek nesilleri koruma sorumluluğudur.

Bugün alınan kararlar, yarının kanser istatistiklerini belirler.
Ve biz bu tabloyu değiştirebilecek noktadayız.

Bir sonraki yazımızda yine kadın ve toplum sağlığıyla ilgili konuşmaya devam edeceğiz.
Görüşmek üzere.

Doç. Dr. Deniz Şimşek
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı

Web Sitesi: www.docdrdenizsimsek.com
Kadın sağlığına dair yazılar ve bilgilendirici içerikler için tıklayın.

Instagram: @doc.dr.denizsimsek
Güncel paylaşımlar ve kısa bilgilendirmeler için takip edebilirsiniz.