Önceki yazılarımızda cinselliğin utanmadan konuşulabileceğini ve cinsel sağlığın genel sağlığın bir parçası olduğunu vurgulamıştık. Bu hafta ise en çok merak edilen iki dönemi ele alıyoruz: gebelikte cinsellik ve doğum sonrası cinsellik.
Bu dönemlerde sorular artar; ama çoğu kadın “ayıp olur”, “yanlış anlaşılır” diye susar. Oysa susmak, insanı yalnız bırakır. Bu yazı biraz da şunu söylemek için var: Yalnız değilsiniz.
Manşet cümle:“Gebelikte de doğumdan sonra da cinsellik konuşulabilir; çünkü bu bir sağlık konusudur.”
Gebelikte cinsellik: Genel kural nedir?
Sağlıklı seyreden bir gebelikte, doktorunuz özel bir kısıtlama söylemediyse cinsel ilişki çoğu zaman güvenlidir.
Bebek rahimde, amniyon kesesi ve rahim kası tarafından korunur; ilişki bebeğe “dokunmak” ya da bebeği “rahatsız etmek” gibi bir duruma yol açmaz.
Ama gebelik tek tip değildir. En doğru yaklaşım şudur: Genel olarak güvenli; bazı özel durumlarda kısıtlanır.
Gebelikte istek dalgalanması normal mi?
Evet, çok normal. Üstelik bunun yalnızca hormonlarla değil, bedenin uyum süreciyle de ilgisi var.
İlk 3 ay: bulantı, halsizlik, göğüs hassasiyeti, kaygı → istek azalabilir.Orta dönem: enerji artışı ve adaptasyon → bazı kadınlarda istek artabilir.Son dönem: karın büyümesi, bel ağrısı, sık idrara çıkma, uykusuzluk → konfor azalabilir.
Kanca:“Gebelikte ‘aynı kalmak’ değil, değişime uyum sağlamak normaldir.”
Gebelikte ilişki ne zaman sakıncalı olabilir?
Aşağıdaki durumlarda doktorunuz cinselliği kısıtlayabilir veya geçici olarak önermeyebilir:
Vajinal kanama / tekrarlayan lekelenme
Plasenta previa (plasentanın aşağı yerleşimli olması)
Su gelmesi veya su gelmesinden şüphe
Erken doğum tehdidi / düzenli kasılmalar
Rahim ağzı yetmezliği / serklaj varlığı (doktor önerisine göre)
Aktif genital enfeksiyonlar (özellikle herpes gibi)
Ağrı varsa zorlamayın. Ağrı “devam” değil “dur” sinyalidir.
Pozisyonu konfora göre seçin. Karnı sıkıştıran pozisyonlardan kaçının.
Kayganlık azalabilir. Uygun kayganlaştırıcıyla konfor artabilir.
Kanama, su gelmesi, şiddetli ağrı olursa ilişkiyi kesip değerlendirilin.
Doğum sonrası cinsellik: Annelere özel birkaç cümle
Şimdi en çok kalbinize dokunan yere gelelim.
Anneler, doğum sonrası kafanızın çok karışık olması çok normal.
Bedeniniz değişti, hormonlar dalgalandı, uyku bölündü, yeni bir hayata uyum sağlamaya çalışıyorsunuz. Bu dönemde cinselliğin geri plana düşmesi bir kusur değil; çoğu zaman “insan olmanın” bir parçası.
Ve şunu aklınızdan çıkarmayın: Emin olun, eşiniz de sizden erkenden ilişki beklemiyor.
Birçok eşin asıl duygusu “iyileş, iyi ol, acele etmeyelim” olur. Bazı çiftlerde iletişim kopukluğu bu konuyu büyütebilir; bu yüzden konuşmak, tahminden daha iyidir.
En önemli ölçü şudur: Önemli olan sizin hazır olmanız. Aklınızdan çıkarmayın.
Manşet cümle:“Doğum sonrası cinsellik için takvim değil, sizin iyileşmeniz ve hazır oluşunuz belirleyicidir.”
Ne zaman ilişkiye başlanabilir?
Genellikle lohusalık kanaması azalıp bittiğinde, dikiş/yaralar iyileştiğinde ve kişi kendini hazır hissettiğinde… Bu çoğu zaman yaklaşık 6 hafta civarına denk gelir.
Ama “6 hafta doldu” diye otomatik hazır olunmaz; bazı kadınlar daha erken, bazı kadınlar daha geç hazır hissedebilir.
Doğum sonrası en sık yaşananlar (ve yalnız değilsiniz)
1) Kuruluk ve yanma
Özellikle emziren annelerde östrojen daha düşük seyrettiği için kuruluk görülebilir. Bu durum ilişkiyi zorlaştırabilir ama yönetilebilir.
2) Ağrı
Dikiş hassasiyeti, pelvik taban kaslarının kasılması veya “acıyacak” endişesi ağrıya yol açabilir. Ağrı tekrarladıkça beden daha çok kasılır; döngüyü büyütmemek önemlidir.
3) İstek azalması
Uykusuzluk, yorgunluk, bebeğin bakımı, beden algısı… Hepsi libidoyu etkiler. Bu “sevmiyorum” değil, çoğu zaman yoruldum demektir.
4) Beden algısı
Doğumdan sonra kadınlar kendilerine çok sert davranabiliyor. Oysa bedeniniz büyük bir iş yaptı. Bu dönemde şefkat, iyileşmenin bir parçasıdır.
Doğum sonrası cinsellikte pratik ve yumuşak öneriler
Yavaş başlayın. Ön sevişme ve tempo çok önemli.
Kayganlaştırıcı kullanmaktan çekinmeyin. Bu bir ihtiyaç olabilir.
Ağrı varsa durun ve değerlendirin. Çözümü vardır.
Pelvik taban egzersizleri doğru yapıldığında destek olur.
Konuşun. “Hazır değilim” demek ayıp değil, sağlıklıdır.
Kanca:“Yakınlık, hızla değil; güvenle geri gelir.”
Ne zaman endişelenmeliyim?
Aşağıdaki durumlarda mutlaka değerlendirme gerekir:
İlişki sırasında/sonrasında şiddetli ağrı
Kötü kokulu akıntı, ateş, belirgin yanma
Yoğun kanama
Haftalar geçmesine rağmen geçmeyen ağrı
Ruh halinde belirgin çöküş ve günlük işlevde bozulma (doğum sonrası depresyon ihtimali)
Son söz
Gebelikte ve doğum sonrasında cinsellik “yasaklı bir alan” değil; konuşulması gereken bir sağlık konusudur.
Bazen ara vermek normaldir. Bazen yeniden başlamak zaman alır. Ve en önemlisi:
Sizin hazır olmanız, her şeyden önce gelir.
Kimse ağrı çekmeye, kimse kendini zorlamaya mecbur değildir.
Bir sonraki yazımızda, bu iki dönemde en sık sorulan soruyu ayrıca ele alacağız: “Gebelikte ve doğum sonrasında cinsel isteksizlik ve ağrı nasıl yönetilir?”
Sizlere daha iyi hizmet sunabilmek adına sitemizde çerez konumlandırmaktayız. Kişisel verileriniz, KVKK ve GDPR
kapsamında toplanıp işlenir. Sitemizi kullanarak, çerezleri kullanmamızı kabul etmiş olacaksınız.
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.
Doç. Dr. Deniz Şimşek
Gebelikte cinsellik ve doğum sonrası cinsellik
Önceki yazılarımızda cinselliğin utanmadan konuşulabileceğini ve cinsel sağlığın genel sağlığın bir parçası olduğunu vurgulamıştık. Bu hafta ise en çok merak edilen iki dönemi ele alıyoruz: gebelikte cinsellik ve doğum sonrası cinsellik.
Bu dönemlerde sorular artar; ama çoğu kadın “ayıp olur”, “yanlış anlaşılır” diye susar. Oysa susmak, insanı yalnız bırakır. Bu yazı biraz da şunu söylemek için var: Yalnız değilsiniz.
Manşet cümle: “Gebelikte de doğumdan sonra da cinsellik konuşulabilir; çünkü bu bir sağlık konusudur.”
Gebelikte cinsellik: Genel kural nedir?
Sağlıklı seyreden bir gebelikte, doktorunuz özel bir kısıtlama söylemediyse cinsel ilişki çoğu zaman güvenlidir.
Bebek rahimde, amniyon kesesi ve rahim kası tarafından korunur; ilişki bebeğe “dokunmak” ya da bebeği “rahatsız etmek” gibi bir duruma yol açmaz.
Ama gebelik tek tip değildir. En doğru yaklaşım şudur:
Genel olarak güvenli; bazı özel durumlarda kısıtlanır.
Gebelikte istek dalgalanması normal mi?
Evet, çok normal. Üstelik bunun yalnızca hormonlarla değil, bedenin uyum süreciyle de ilgisi var.
İlk 3 ay: bulantı, halsizlik, göğüs hassasiyeti, kaygı → istek azalabilir.Orta dönem: enerji artışı ve adaptasyon → bazı kadınlarda istek artabilir.Son dönem: karın büyümesi, bel ağrısı, sık idrara çıkma, uykusuzluk → konfor azalabilir.
Kanca: “Gebelikte ‘aynı kalmak’ değil, değişime uyum sağlamak normaldir.”
Gebelikte ilişki ne zaman sakıncalı olabilir?
Aşağıdaki durumlarda doktorunuz cinselliği kısıtlayabilir veya geçici olarak önermeyebilir:
Manşet cümle: “Gebelikte yasak, ‘gebelik’ değil; riskli durumdur.”
Gebelikte konfor için küçük ama etkili öneriler
Doğum sonrası cinsellik: Annelere özel birkaç cümle
Şimdi en çok kalbinize dokunan yere gelelim.
Anneler, doğum sonrası kafanızın çok karışık olması çok normal.
Bedeniniz değişti, hormonlar dalgalandı, uyku bölündü, yeni bir hayata uyum sağlamaya çalışıyorsunuz. Bu dönemde cinselliğin geri plana düşmesi bir kusur değil; çoğu zaman “insan olmanın” bir parçası.
Ve şunu aklınızdan çıkarmayın:
Emin olun, eşiniz de sizden erkenden ilişki beklemiyor.
Birçok eşin asıl duygusu “iyileş, iyi ol, acele etmeyelim” olur. Bazı çiftlerde iletişim kopukluğu bu konuyu büyütebilir; bu yüzden konuşmak, tahminden daha iyidir.
En önemli ölçü şudur:
Önemli olan sizin hazır olmanız. Aklınızdan çıkarmayın.
Manşet cümle: “Doğum sonrası cinsellik için takvim değil, sizin iyileşmeniz ve hazır oluşunuz belirleyicidir.”
Ne zaman ilişkiye başlanabilir?
Genellikle lohusalık kanaması azalıp bittiğinde, dikiş/yaralar iyileştiğinde ve kişi kendini hazır hissettiğinde… Bu çoğu zaman yaklaşık 6 hafta civarına denk gelir.
Ama “6 hafta doldu” diye otomatik hazır olunmaz; bazı kadınlar daha erken, bazı kadınlar daha geç hazır hissedebilir.
Doğum sonrası en sık yaşananlar (ve yalnız değilsiniz)
1) Kuruluk ve yanma
Özellikle emziren annelerde östrojen daha düşük seyrettiği için kuruluk görülebilir. Bu durum ilişkiyi zorlaştırabilir ama yönetilebilir.
2) Ağrı
Dikiş hassasiyeti, pelvik taban kaslarının kasılması veya “acıyacak” endişesi ağrıya yol açabilir. Ağrı tekrarladıkça beden daha çok kasılır; döngüyü büyütmemek önemlidir.
3) İstek azalması
Uykusuzluk, yorgunluk, bebeğin bakımı, beden algısı… Hepsi libidoyu etkiler. Bu “sevmiyorum” değil, çoğu zaman yoruldum demektir.
4) Beden algısı
Doğumdan sonra kadınlar kendilerine çok sert davranabiliyor. Oysa bedeniniz büyük bir iş yaptı. Bu dönemde şefkat, iyileşmenin bir parçasıdır.
Doğum sonrası cinsellikte pratik ve yumuşak öneriler
Yavaş başlayın. Ön sevişme ve tempo çok önemli.
Kayganlaştırıcı kullanmaktan çekinmeyin. Bu bir ihtiyaç olabilir.
Ağrı varsa durun ve değerlendirin. Çözümü vardır.
Pelvik taban egzersizleri doğru yapıldığında destek olur.
Konuşun. “Hazır değilim” demek ayıp değil, sağlıklıdır.
Kanca: “Yakınlık, hızla değil; güvenle geri gelir.”
Ne zaman endişelenmeliyim?
Aşağıdaki durumlarda mutlaka değerlendirme gerekir:
Son söz
Gebelikte ve doğum sonrasında cinsellik “yasaklı bir alan” değil; konuşulması gereken bir sağlık konusudur.
Bazen ara vermek normaldir. Bazen yeniden başlamak zaman alır. Ve en önemlisi:
Sizin hazır olmanız, her şeyden önce gelir.
Kimse ağrı çekmeye, kimse kendini zorlamaya mecbur değildir.
Bir sonraki yazımızda, bu iki dönemde en sık sorulan soruyu ayrıca ele alacağız:
“Gebelikte ve doğum sonrasında cinsel isteksizlik ve ağrı nasıl yönetilir?”
Görüşmek üzere.
Doç. Dr. Deniz Şimşek
www.docdrdenizsimsek.com
Instagram: @doc.dr.denizsimsek