Öğrenci affı: 4 milyon kişiye üniversiteye dönüş yolu açıldı

Yükseköğretimde son yılların en kapsamlı öğrenci affı düzenlemesi Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu'nda kabul edilerek Cumhurbaşkanı'nın onayına sunuldu. Düzenleme yürürlüğe girdiğinde, çeşitli nedenlerle üniversiteyle ilişiği kesilen ya da kayıt hakkını kullanmayan milyonlarca kişi yeniden yükseköğrenime dönebilecek.

Cumhurbaşkanı'nın onayının ardından yürürlüğe girecek yasa kapsamında hak sahipleri, 4 ay içerisinde eski üniversitelerine başvuruda bulunmaları halinde 2026-2027 akademik yılında eğitimlerine kaldıkları yerden devam edebilecek.

Kimler öğrenci affından yararlanabilecek?

Yeni düzenleme, yükseköğretimde oldukça geniş bir öğrenci kitlesini kapsıyor.

Öğrenci affından yararlanabilecek kişiler şunlar:

Hazırlık sınıfı dahil tüm sınıflardaki öğrenciler,

Önlisans, lisans, lisans tamamlama ve lisansüstü programlarda öğrenim görenler,

Kendi isteğiyle kaydını sildirenler,

Herhangi bir nedenle üniversiteyle ilişiği kesilenler,

Üniversiteyi kazandığı halde kayıt yaptırmayan adaylar.

Düzenlemede herhangi bir sınıf, program veya yıl sınırlaması bulunmuyor.

Başvuru süreci nasıl işleyecek?

Affan yararlanmak isteyenlerin doğrudan kayıt yaptırması mümkün olmayacak.

Hak sahiplerinin, daha önce kayıtlı oldukları yükseköğretim kurumlarına başvurmaları gerekiyor. Başvurular, yasanın Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmesinden itibaren 4 ay içinde yapılacak.

Düzenlemenin kısa sürede onaylanması halinde başvuruların yıl sonuna doğru başlaması bekleniyor.

Kimler kapsam dışında bırakıldı?

Yasa bazı suçlardan hüküm giyenler ile belirli gerekçelerle ilişiği kesilen öğrencileri kapsamıyor.

Buna göre;

Terör suçları,

Kasten öldürme,

İşkence ve eziyet,

Cinsel saldırı,

Çocukların cinsel istismarı,

Uyuşturucu imal ve ticareti suçlarından mahkum olanlar,

ile sahte belge nedeniyle kaydı iptal edilenler, kayıt sırasında sahte belge kullananlar ve terör örgütleriyle bağlantı gerekçesiyle ilişiği kesilenler öğrenci affından yararlanamayacak.

Daha önce aftan yararlananlar yeniden başvurabilecek

Düzenlemenin dikkat çeken maddelerinden biri de önceki aflardan yararlananlara ilişkin hüküm oldu.

Buna göre, farklı bir eğitim seviyesinde daha önce af hakkından yararlanılmış olması, başka bir eğitim düzeyinde yeni düzenlemeden yararlanılmasına engel teşkil etmeyecek.

Ayrıca teklifin ilk halinde yer alan "2022 yılından sonra ilişiği kesilenler" şartı metinden çıkarıldı. Böylece affın kapsamına ilişkin herhangi bir yıl sınırlaması kalmadı.

Askerlik yapanlar için özel düzenleme

Üniversiteye dönen öğrencilerin askerlik işlemleri de yasa kapsamında düzenlendi.

Eğitimine yeniden başlayacak öğrencilerin askerlik erteleme işlemleri mevcut mevzuata göre yapılacak.

Yasa yürürlüğe girdiğinde silah altında bulunan yükümlüler ise terhis tarihinden itibaren 2 ay içinde başvurmaları halinde bu haktan yararlanabilecek.

Yatay geçiş ve açık öğretim imkanı

Düzenleme yalnızca üniversiteye dönüş hakkı tanımıyor.

Eski üniversitesine kayıt yaptıran öğrenciler, giriş yaptıkları yılın ÖSYS/YKS taban puanını sağlamaları halinde aynı türdeki başka diploma programlarına yatay geçiş başvurusu yapabilecek.

Ayrıca isteyen öğrenciler;

Anadolu Üniversitesi

Ankara Üniversitesi

Atatürk Üniversitesi

İstanbul Üniversitesi

bünyesindeki eşdeğer açık öğretim önlisans ve lisans programlarına da yatay geçiş yapabilecek.

MSÜ, Polis Akademisi ve Jandarma Akademisi kapsam dışında

Özel kanunlara tabi eğitim kurumlarında öğrenim gören veya bu kurumlardan ilişiği kesilen öğrenciler ise düzenlemeden yararlanamayacak.

Buna;

Milli Savunma Üniversitesi,

Polis Akademisi,

Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi,

ile bu kurumlar adına başka üniversitelerde öğrenim görürken ilişiği kesilen öğrenciler de dahil edildi.

Tıp fakültesi öğrencilerine ek sınav hakkı

Yasa, tıp fakültesi öğrencileri için de özel hükümler içeriyor.

İntörnlük dönemi hariç son sınıfta bulunan öğrencilere başarısız oldukları ya da alamadıkları teorik ve uygulamalı dersler için iki ek sınav veya tekrar hakkı verilecek.

Uygulamalı eğitim veya intörnlüğünü tamamlayamayan öğrencilere ise eksik eğitimlerini tamamlama imkanı tanınacak. Ancak azami öğrenim süresini dolduran ara sınıf öğrencileri bu ek sınav hakkından yararlanamayacak.

Yaklaşık 4 milyon kişiyi ilgilendiriyor

MHP Mersin Milletvekili Levent Uysal, Meclis Genel Kurulu'nda yaptığı açıklamada düzenlemenin büyüklüğüne dikkat çekerek, yıl sınırlaması olmaksızın yaklaşık 4 milyon önlisans, lisans, yüksek lisans ve doktora öğrencisinin 2026-2027 akademik yılında eğitimlerine yeniden başlayabileceğini ifade etti.