Evini ya da arsasını satanlar dikkat: Beyanname dönemi 1 Mart’ta başlıyor

Gerçek kişilerin gayrimenkul alım satımında, 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu kapsamında vergisel yükümlülükler doğabiliyor. Özellikle edinim tarihinden itibaren 5 yıl içinde satılan ev ve arsa nedeniyle beyanname verilmesi gerektiği; aksi halde vergi cezası ve gecikmeye bağlı faiz oluşabileceği hatırlatılıyor.

Satış süresi verginin ana belirleyicisi

Düzenlemeye göre, gayrimenkullerin edinim tarihinden başlayarak 5 yıl içerisinde elden çıkarılmasından doğan kazançlar, değer artışı kazancı sayılıyor ve gelir vergisine tabi olabiliyor. NTV'nin haberine göre, 5 yıllık sürenin hesabında takvim günü esas alınıyor. Yani 5 yıl dolmadan satış yapılırsa vergi doğuyor; 5 yıldan sonra satışta bu vergi ortadan kalkıyor.

Hangi işlemler vergi yükümlülüğü doğurabiliyor?

Sadece satış değil; bir bedel karşılığı devir ve temlik, trampa, takas, kamulaştırma, devletleştirme ve ticaret şirketlerine sermaye olarak konulması gibi işlemler de, belirli koşullarda vergi yükümlülüğü doğurabiliyor.

Beyan ve ödeme takvimi: 2026 Mart’ta beyan, iki taksit

5 yıl içinde elden çıkarılan ev ve arsalardan elde edilen gelirin, 2026 yılının mart ayında yıllık gelir vergisi beyannamesi ile bildirilmesi; hesaplanan verginin ise 2026 Mart ve 2026 Temmuz aylarında iki eşit taksitle ödenmesi gerekiyor.

Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), verginin hesaplanmasına ilişkin rehber yayımlarken şu örneği verdi:

“15 Aralık 2024 tarihinde 6 milyon TL’ye satın almış olunan gayrimenkulü, 6 Kasım 2025 tarihinde 9 milyon liraya satılmıştır. Buna göre mükellef, söz konusu gayrimenkulü alış tarihinden itibaren beş tam yıl geçmeden satmış olduğundan, elde ettiği kazanç değer artışı kazancı olarak vergiye tabi olacaktır.”

Paylaşılan bilgilere göre, miras yoluyla elde edilen ev ve arsalarda bu kapsamda vergi oluşmadığı belirtiliyor.

Vergi hesaplamasında ilk bakılan unsurların başında taşınmazın ne zaman edinildiği geliyor. Yİ-ÜFE verilerinin de dikkate alındığı belirtilirken; arsa üzerine yapılan evler, kooperatiften edinilen evler ve kentsel dönüşüm gibi süreçlerde edinim tarihinin nasıl belirleneceğine göre vergi yükümlülüğünün değişebileceği vurgulanıyor.