ABD-İran müzakerelerinde ilk tur: Umut verici ilerleme

ABD ile İran arasında geçen hafta varılan ön mutabakatın ardından nihai bir anlaşmaya ulaşmak amacıyla başlayan görüşmeler, pazar günü İsviçre'de başladı. Teknik düzeydeki görüşmelerin hafta boyunca devam edeceği bildirildi.

Arabulucu ülkeler Katar ve Pakistan tarafından yayımlanan ortak açıklamada, "Yüksek Düzeyli Komite"nin, nihai bir anlaşmaya 60 gün içinde ulaşılmasını hedefleyen bir yol haritası üzerinde uzlaştığı belirtildi. Arabulucuların ortak açıklamasında ayrıca, Hürmüz Boğazı'ndan ticari gemilerin güvenli geçişini sağlamak amacıyla "olayları ve yanlış anlamaları önlemek" için bir iletişim hattı kurulduğu ifade edildi.

Taraflar ayrıca Lübnan'daki askeri operasyonları sona erdirmek amacıyla ABD, İran ve Lübnan arasında, arabulucu ülkelerin kolaylaştırıcılığında bir "çatışmasızlık hücresi" oluşturulması konusunda anlaştı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, görüşmelerin Lübnan'daki çatışmaların sona erdirilmesi yönünde "önemli ilerleme" sağladığını söyledi.

Görüşmelerin İsviçre'nin Luzern kentinde başlamasından önce ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın "Lübnan'daki yüksek maaşlı vekil güçlerinin derhal sorun çıkarmayı bırakması gerektiğini" söyledi ve aksi halde İran'ı "yeniden çok sert şekilde vurmakla" tehdit etti.

İran'ın baş müzakerecisi Muhammed Bager Kalibaf ise Trump'ın açıklamalarına, "Eğer tehditlerinin bir etkisi olsaydı bugün bu kadar çaresiz durumda olmazlardı. Ne kadar konuşurlarsa konuşsunlar, harekete geçen taraf biziz" ifadeleriyle yanıt verdi.

Geçen hafta imzalanan mutabakat zaptı, 60 gün içinde nihai anlaşmaya ulaşılmasını, Lübnan dahil olmak üzere "tüm cephelerde" çatışmaların sona ermesini ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını öngörüyor.

Ancak mutabakatın imzalanmasının ardından Lübnan'da Hizbullah ile İsrail güçleri arasındaki çatışmaların yeniden yoğunlaştığı ve İsrail'in hava saldırılarında Lübnan Sağlık Bakanlığı'na göre kadın ve çocukların da aralarında bulunduğu onlarca kişinin hayatını kaybettiği bildirildi.

Bunun üzerine ABD cuma günü İsrail ile Hizbullah arasında yeni bir ateşkes ilan etti. Ancak süregelen çatışmalar ve hava saldırıları sonrasında İran önceki gün Hürmüz Boğazı'nı kapattığını duyurdu. Gemi takip verileri boğazdan geçişlerin sürdüğünü gösterdi.