Kapatılan Bursa Merinos Fabrikası’nda ilk kadın işçinin gözünden 20 yıl

Özge Öztürk Cumhuriyet'in marka kuruluşlarından biri olan Bursa Merinos Fabrikasında 1978 yılında henüz 18 yaşında bir genç kızken çalışmaya başlayan Çiçek Yıldız, tarihe damga vuran fabrikanın ilk kadın çalışanlarından biri. 1998 yılında emekli olan ve yıllarını verdiği Merinos Fabrikasının zaman içindeki dönüşümüne ve kapanışına tanıklık eden Yıldız, "Şimdi müze halini gezince hem mutlu oluyorum hem de Cumhuriyet'in mirası bir markaya yeterince sahip çıkılmadığı için üzülüyorum" diye konuşuyor. "BİNLERCE ÇALIŞAN ARASINDA 60 KADINDIK" Merinos Fabrikasında işe başladığında 4 bin 500 işçi çalıştığını ve işe giren ilk 60 kadından biri olduğunu söyleyen Yıldız, o günleri şu sözlerle anlatıyor: "Hazır giyim bölümündeki konfeksiyon kadrosuna girdik. Erkek işçiler önce bizi yadırgadı. Giyim kuşamımız sorun oldu. Aralarda çay ocağından çay almamız dert oldu. Tabii biz mücadele ettik. Onlar kendilerini eğitmek zorunda kaldı. Sonra yıl yıl kadın çalışan sayısı da arttı. İşçiler birbirine kenetliydi. Sendikalı işçilerdik. Eşittik. Sosyal haklarımız vardı. Merinos tesislerinde düğün salonu, kreş, lokal, servis hizmeti, yaşam alanları vardı. 6 yıl çocuğumu kreşe getirdim. Üç ana bölüm vardı. İplik ve yün imalatı, dokuma ve hazır giyim bölümleri. Sonra da Sümerbank mağazalarında satış vardı bir de. Resmi kurumların kıyafetlerini biz dikerdik. İhracat da vardı yoğun olarak. Sosyal yardımlarımız vardı. Sabun, havlu dağıtılırdı. Bayramlarda bir kutu lokum verilirdi. Sendika nedeniyle senede 6 kere ikramiyemiz olurdu." "SÜMERBANK ÇOK DEĞERLİ BİR MARKAYDI" Evli ve iki çocuk annesi olan emekli Merinos işçisi Çiçek Yıldız, emeklilikten sonra Sümerbank'ın ünlü pazen kumaşını çok sevdiği için Sümerbank olmasa da başka pazen kumaşlardan elbise, yelek ve kaban dikerek geçimini sağladığını ifade ediyor. Merinos Fabrikasının kapanmasına çok üzüldüğünü de belirten Yıldız, yaşamının 20 yılını verdiği kurumun müzeye dönüşmesinden memnun olsa da Cumhuriyet'in mirası olan Merinos Fabrikasının ve Sümerbank markasının yok olmasından üzüntü duyduğunu belirterek şunları kaydediyor: "Her bir aileyi 4 kişilik düşünürsek 4 bin 500 kişiden yaklaşık 25 bin kişi ekmek yiyordu. Büyük bir istihdam kaybı bana sorarsanız. Bahçeler, parklar, müzeler güzel ama ekonomik kayıp aynı zamanda. Kapatmak yerine taşısalardı keşke. Buraya yakın oturuyorum. Gelip yürüyüşümü yapıyorum. Müzeyi gezince o günleri hatırlıyorum. Mutlaka herkes gelsin gezsin müzeyi. Çünkü Merinos adı sürmeli. Merinos, Cumhuriyet'in ilk fabrikası. Atatürk tarafından açıldı. Kapı kapı dolanarak işçi aranmış. Yıllarca kadın istihdamına kaynak olmuş bir kurum. Sümerbank önemli ve kaliteli bir marka. Kuşaklar boyunca insanlar Sümerbank'tan giyinmiş. Merinos, özelleştirilmeye kurban gitti. Fabrikanın kapatılması, Türkiye'nin mirasına yazık etmek oldu. İşsizliğin bu kadar çok olduğu bir dönemde insanlar Merinos Fabrikasında ekmek kazansın isterdim." https://www.youtube.com/watch?v=EhXd9tASV7M&t=502s