Bursa'da kurban pazarları boş kaldı, besici 8 bin lira hisse açıklayan Diyanet'e tepki gösterdi

BursaTanık

6 Haziran Cuma günü başlayacak Kurban Bayramı öncesi Türkiye’nin farklı şehirlerinden besiciler Bursa’da kurban pazarlarında satışlarını sürdürüyor. CHP Bursa Milletvekili Hasan Öztürk, Yıldırım İlçe Başkanı İlhami Gün ve partililerle beraber İsabey kurban pazarında esnaf ziyareti gerçekleştirdi. Besiciler Öztürk’e kurban satışlarından elde ettikleri miktarın artan girdi maliyetlerini karşılayamadığını söylerken, Diyanet İşleri Başkanlığı’nın bu yıl 8 bin lira olarak belirlediği hisse fiyatının da gerçek kurban fiyatlarının altında kalması nedeniyle kendilerini zor durumda bıraktığını söyledi.

Muş’tan Bursa’ya kurban satmaya gelen bir besici, “Bizim kendi malımız bize yeter de artar bile ama ithal ediyoruz. Ben burayı geçen sene 50 bin liraya, bu sene 75 bin liraya tuttum. Geçen sene tır getirdim 30 bin lira, bu sene 60 bin lira. Geçen sene yem alıyordum 400 lira, bu sene 700 lira. Alacak kişi de sıkıntı çekiyor. Geçen seneye göre hayvan fiyatları artmadı. Maliyetler yüzde 100 arttı ama hayvanı aynı fiyata satıyorum. Geçen sene dibe vurdum, bu sene yine dibe vuruyorum. Ben küçüklükten beri hayvancılığın içindeyiz. 10 sene önce bir araba hayvan getiriyordum, üçte biri giderine, kalanı bana kalıyordu. Bu sefer getiriyorum satıyorum ama dönünce alamıyorum. Yerine koyamıyorum hatta üstüne para veriyorum” dedi.

Muş’tan gelen başka bir besici ise, “Fiyatlar yem pahalılığı nedeniyle bizi fazla mutlu edemiyor. Maliyetten dolayı çok mağdur oluyoruz. Vatandaş da sıkıntılı. Karkasın kilosu 270-275 arası. Kendimiz besliyoruz ama nasıl beslediğimizi bir biz bir Allah biliyor. Geçen seneye göre benimle gelen 9-10 arkadaşım bu sene gelmedi. Seneye ben de gelmem” şeklinde konuştu.

Erzurum’dan gelen besici, “Bizim en büyük kaybımız şu anda ülkenin Diyanet İşleri Başkanı tam Kurban Bayramı yaklaşırken çıkıp diyor ki hisse 8 bin lira. Şu anda 56 bin liraya bir hayvan mal edelim bakalım oluyor mu? Halkımız da diyor ki ‘8 bin lira hisse, oraya gönderelim, niye bir hayvana 130 bin lira para verelim’. Asıl kurbancıyı bitiren Diyanet İşleri Başkanı. Türkiye’de biz hayvanı 130-140 bin liraya mal ediyoruz. Ama o bir hayvana 56 bin liraya hisse açıklıyor. Biz şu an 25 bin liraya hisse veremiyoruz, kurtaramıyoruz, zararına veriyoruz. Buzağılar bile 30 bin liradan başlıyor” sözleriyle Diyanet İşleri Başkanlığı’nın belirlediği hisse fiyatlarına tepki gösterdi.

Bir başka besici ise, “Bir hayvanın yerinden kalkıp buraya gelmesiyle maliyetine 10-15 bin lira biniyor. Bir tırın başına 350 bin lira biniyor satsa da satmasa da. Satmasa zaten komple zarar. Satınca da vatandaşın üstüne biniyor. Biraz da baştakiler çeksin” dedi.

Küçükbaş hayvan satıcısı ise, “Şu anda emekli 15 bin lira alıyor. 30 bin lira olması lazım ki kurban alsın. Cumhurbaşkanımız duyuyorsa net konuşuyorum. 30 bin liranın altında burada kurban kesecek adam yok. Adam kurban mı alsın, evinin ihtiyacını mı alsın, çocuğun ihtiyacını mı karşılasın? Bir de kiradaysa bu adam bitti. Pazara bakın, kimse yok. Burada hayvancılık yapmak gerçekten zor” şeklinde konuştu.

“Emekli ve asgari ücretli pazara gelemiyor”

Pazar ziyaretinin ardından değerlendirmede bulunan CHP Bursa Milletvekili Hasan Öztürk şunları söyledi:

“Bugün yıldırım İsabey kurban pazarındayız. Buraya hem satıcılarla hem de vatandaşlarla konuşmaya geldik ama pazarda kimseyi göremedik müşteri olarak şu anda. Pazarda üreticilerimizle konuştuk. En önemli nokta şu, bugün gerçekten de hem üreticilerin hem de insanların ekonomik sıkıntılarının olduğunun farkındayız. Dolayısıyla buraya bir emeklinin ya da asgari ücretle geçinen birinin gelemeyeceğini kendileri de söylediler. Ama en önemli sorunlardan biri yem, nakliye, yakıta gelen zam ve hayvanları besleme, çoban bulamama. Bugün bir hayvanın günlük maliyetinin 300 lira olduğunu söylediler. Diyanetin Kurban Bayramı gelmeden önce belirlediği hisse fiyatı bugün pazardaki en büyük sorunlardan biri olarak karşımıza çıktı. Diyanet hisseyi 8 bin lira olarak belirlemiş. En düşük 7 hisseyle 56 bin lira. Bugün pazarda üreticiye 56 bin liraya bir hayvan var mı diye sorduk. Türkiye’de böyle bir hayvan yok. Dolayısıyla böyle bir rakam insanlara belli hesaplara para göndermeyi, Müslümanlar olarak dini vecibelerini yapmak için böyle bir yolu tercih ediyor. İnsanlar imkanlarını biraz daha zorlayarak gelmek yerine bu yolu seçiyor.

Emekli ikramiyesi o zaman Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanımız Kemal Kılıçdaroğlu’nun önderliğinde bayramlarda ikramiye olarak geldi. O zaman gelen rakam bir küçükbaş hayvan ediyordu. Bin liraya bir küçükbaş hayvan alabiliyordu emekli. Bugün küçük üreticilere baktık. Bugün 50 kiloluk bir hayvan yaklaşık 18-20 bin lira bandında. Bugün 4 bin liraya bir hayvanın bir bacağı gelmiyor. 3 bin liradan 4 bin liraya çıkarırken sayın Cumhurbaşkanı ‘daha ne verelim’ demişti ya, diyoruz ki bir pazara gelin. Pazarda buna bir şey gelmiyor. Emekli maaşında fakirleşti, verdiğiniz emekli ikramiye yolda kaldı. Bu bayram emekliye yine kurban pazarında yer yok. Bunları çözmek için çok çözüm yolu var ama bunlarla ilgili dertlenen yok. TRT’de yok, diğer kanallarda yok. Hiçbir yerde ne pazar var ne de emeklinin, işçinin, besicinin, üreticinin, nakliyecinin derdi var. Burada pazar bomboş. Bursa’da Pazar sayısı azalmış. Bu pazarın da kapasitesi yüzde 50 dolulukta. Buradaki üreticinin söylemini tekrar edelim. ‘Atadan besiciyiz ama yolun sonu göründü. Biz bu işi ama 1 yıl ama 3 yıl sonra yapamayacağız gibi görünüyor’ dediler. Besici de dertli, alıcı da dertli.

23 yıldır zaten yapamadığınız belli. Bugün artık insanlar üretmekten vazgeçti. Ağzınızda ‘yerli ve milli’ ama et, yem, tohum, yediğimiz tahıl yerli değil. Nereniz yerli ve milli? Ağzınızda yerli ve milli ama fiiliyatta ticaret ve kolay para kazanma var. Siz bu işi artık bırakıp gidin. Yapamadığınız belli. Vatandaş zaten bunu söylüyor. Tez zamanda erken seçim istiyoruz diyor herkes. Bugün Türkiye’nin de geleceğini dizayn etme çabası içinde olduğunuzu çok iyi biliyoruz. Türkiye’nin geleceğine yaptığınız darbe girişiminin de çok iyi farkındayız. Ama unutmayın ki bu millet artık bunları görüyor. Tez zamanda adayımızı yanımıza, sandığı önümüze istiyoruz.”

CHP Yıldırım İlçe Başkanı İlhami Gün ise şu ifadeleri kullandı:

“Buradaki hayvan pazarının yüzde 50’sinden fazlası boş durumda. Türkiye’de üreticilerimiz hayvanlarını satma ihtimalini dahi taşıyamadıkları için hayvanlarını burada sergiye çıkaramamışlar. Esnafımız çok dertli. Girdi maliyetlerinden kaynaklı hayvan besiciliği zorlaştı. Girdi maliyetleri karşılanamadığı için esnafımızın hayvan besiciliğinden vazgeçmeye başladığına kendi ifadeleriyle tanık olduk. Plansız bir ekonominin çıplak biçimiyle insanların hayatını, ekonomisini ne kadar derin ölçekte mahvettiğini gördük. Tıpkı şirket yönetir gibi Türkiye’de devlet yönetme anlayışından merkezi yönetimin derhal vazgeçmesi gerekiyor. Merkezi hükümetin politikalarından kaynaklı üreticiliğin bitmeye yüz tuttuğu derin ekonomik krizle karşı karşıyayız. Alım gücünden kaynaklı vatandaşlarımızın dini vecibelerini yerine getiremediklerini gördük. Pazar bomboş. Gelen hayvanlar da satılmıyor. Muhtemelen bayram sonrasına kadar buradaki hayvanların önemli bir kısmı memleketine geri götürülecek. Bir hayvanın günlük maliyeti 300 TL. bu hayvanın buraya getirilmesi ortalama 20-30 bin TL gibi bir taşıma maliyetine yol açıyor. Bu hayvanların satılmayıp tekrar geri gittiğini düşünürsek, bu girdi maliyetleriyle tekrar çiftçimizin ayakta kalması ve işi sürdürebilmeleri mümkün değil. gelin, üreticinin canına ot tıkarcasına, onların yaşam alanlarını yok etmek üzere kast eden bu köhnemiş politikalarınızdan derhal vazgeçin. Üretim ve kalkınma planlamasını doğru yapın. Çiftçiyi ve üreticiyi teşvik edin.”